Ahmet Hamdi Tanpınar

1901-06-23 – 1962-01-24 · İstanbul

Türk şair, romancı, deneme yazarı, edebiyat tarihçisi, siyasetçi; Yazar

Hakkında

Ahmet Hamdi Tanpınar (23 Haziran 1901, İstanbul - 24 Ocak 1962, İstanbul); Türk şair, romancı, deneme yazarı, edebiyat tarihçisi, siyasetçi ve akademisyendir. Cumhuriyet'in ilk yıllarında öğretmenlik yapan Ahmet Hamdi Tanpınar, "Bursa'da Zaman" şiiri ile geniş bir okuyucu kitlesi tarafından tanınmış bir şairdir. Şiir, hikâye, roman, deneme, makale, edebiyat tarihi gibi birçok türe yönelen Tanpınar, "Yirmi Beş Senenin Mısraları" adı altında beş yazılık bir deneme serisi de yayımlamıştır. TBMM VII. dönem Maraş milletvekilidir.

Kaynak: Vikipedi (CC BY-SA 4.0)

Eserleri

  • Tevfik Fikret (1937)
  • XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi (1939), edebî eser: XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın, Tanzimat Fermanı'nın 100. yıldönümü olan 1939 tarihinde yazdığı bir kitaptır.
  • Namık Kemal Antolojisi (1942)
  • Abdullah Efendinin Rüyaları (1943), edebî eser: Abdullah Efendinin Rüyaları, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın ilk hikâye kitabıdır. İlk olarak 1943 yılında Ahmet Halit Kitabevi tarafından İstanbul'da yayımlanmıştır. "Abdullah Efendinin Rüyaları" aynı zamanda kitabın ilk öyküsünün de adıdır. Bu hikâyede, madde-ruh, gerçek-hayal ikileminde yaşayan bir adamın sürrealist öğelerle bezenmiş rüyası sembollerle yüklü bir dille anlatılmaktadır. Kitabın diğer…
  • Beş Şehir (1946)
  • Huzur (1948)
  • Huzur (1949): Huzur, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın ilk romanı. 22 Şubat 1948 - 2 Haziran 1948 arasında Cumhuriyet Gazetesi'nde tefrika edilen Huzur, 1949'da basılmıştır.
  • Ondokuzuncu Asır Türk Edebiyatı Tarihi (1949)
  • Saatleri Ayarlama Enstitüsü (1954), edebî eser: Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın romanlarından biridir. İlk baskısı 1961 yılında Remzi Kitabevi tarafından yapılmıştır ve yayın hakları Dergâh Yayınları'na aittir. Roman, Türk insanının Doğu ile Batı arasında bocalamasını irdeler.
  • Yaz Yağmuru (1955)
  • Şiirler (1961)
  • Yahya Kemal (1963)
  • Edebiyat Üzerine Makaleler (1969)
  • Yaşadığım Gibi (1970)
  • Sahnenin Dışındakiler (1973), edebî eser: Sahnenin Dışındakiler Ahmet Hamdi Tanpınar'ın bir romanı. Roman Mahur Beste ve Huzur'la beraber bir üçleme oluşturmaktadır. 1950 yılında tefrika edildikten sonra 1973 yılında basılmıştır. Romanda Anadolu'da süren Kurtuluş Savaşı ve İstanbul'daki aydınlarla birlikte halkın değişik kesimlerinden insanların farklılaşan hayatları ve bu mücadeleye dahil oluşları işlenir.
  • Tanpınar'ın Mektupları (1974)
  • Mahur Beste (1975)
  • Hikâyeler (1983)
  • Aydaki Kadın (1987)
  • Bedrettin Tuncel'e Mektuplar (1995)
  • Tanpınar'dan Hasan Ali Yücel'e Mektuplar (1997)
  • İki Ateş Arasında (1998)
  • Edebiyat Dersleri (2002)
  • Mücevherlerin Sırrı (2002)
  • Yeni Ders Notları (2004)
  • Günlüklerin Işığında Tanpınar'la Başbaşa (2007)
  • Tanpınar'dan Notlar (2015)
  • Hep Aynı Boşluk (2016)
  • Hüsrev ü Şirin (2017)
  • Suat'ın Mektubu (2018), edebî eser: Suat'ın Mektubu, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Huzur romanının karakterlerinden Suat'ın, intiharının ardından geride bıraktığı mektubun kitaplaştırılmış halidir. Mektuplar ilk olarak 2017 Şubat'ında Türk Edebiyatı dergisinde İbrahim Şahin tarafından yayımlanmaya başlandı. Daha sonra Handan İnci tarafından kitaplaştırıldı. Kitap, Dergâh Yayınları tarafından Şubat 2018'de yayımlandı. Huzur romanının…
  • Yaz Yağmuru (kitap), edebî eser: Yaz Yağmuru, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın ikinci hikâye kitabıdır. İlk olarak 1955 yılında Varlık Yayınları tarafından İstanbul'da yayımlanmıştır. "Yaz Yağmuru" aynı zamanda kitabın ilk öyküsünün de adıdır. Kitabın diğer öyküleri şunlardır: "Teslim", "Acıbademdeki Köşk", "Rüyalar", "Adem’le Havva", "Bir Tren Yolculuğu", "Yaz Gecesi". Yaz Yağmuru'nda yer alan öykülerin tamamı yazarın ölümünden sonra…
  • Aydaki Kadın, edebî eser: Aydaki Kadın, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın tamamlanamamış ve öldükten sonra da notları içerisinden toparlanarak yayına hazırlanmış olan romanıdır. 1987 yılında Adam Yayınları tarafından basılmıştır. Tanpınar'ın, ölümüyle yarım kalmış bu son romanı için Edebiyat Üzerine Makaleleri'nde "Aydaki Kadın diye bundan (Saatleri Ayarlama Enstitüsü'den) çok ayrı, çok başka, daha derin ve ferdî meseleleri ele alan…
  • Mahur Beste, edebî eser: Mahur Beste, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın ilk kez 1944 yılında tefrika halinde yayınlanmış olan romanı. İlk olarak 1975'te basılmıştır. Huzur (roman) ve Sahnenin Dışındakiler ile beraber üçlemenin ilk kitabını oluşturur. Roman Eyyübi Ebubekir Ağa'ya ithaf olunmuştur. Eyyübi Bekir Ağa'nın da Mahur makamında bir bestesi bulunmaktadır.
  • Beş Şehir, edebî eser: Beş Şehir, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın, hayatının tesadüfleri olan Ankara, Erzurum, Konya, Bursa ve İstanbul şehirlerini anlattığı deneme türü eseri. Bir gezi kitabından yahût bir seyahatnâmeden çok farklıdır; çünkü sâde târihî bilgi, kuru gezi rehberi, bir şehir coğrafyasından farklı olarak his, sanat, estetik, kültür ve bilgi birikimi içerisinde yoğurulmuş bir yapıttır. Tanpınar, eserinin konusunu…