Gazi
Ahmet Haşim · Bize Göre
GAZÎ
Yeni harflere dair ilk defa fikir teatisi için Dolmabahçe sarayına davet edilenler içinde Gazi’yi bizzat görmeğe gidenlerden biri de bendim.
Heyecanım çoktu.
Fotoğraf adesesine zerre kadar itimadım yoktur.
Bundan dolayı, fotoğraf âletinin keşfiyle “portre”
ressamının vazifesine nihayet bulmuş gözüyle bakanlara hak vermek bence müşküldür.
Şekil ve madde, ışığın akislerine göre her an değişir. Bu itibarla hiç bir çehrenin, vasıfları belirli, bir tek görünüşü yoktur. Fırça san’atkârı, resmedeceği çehre
üzerinde, uzun müddet hayatın iniş ve çıkışını gözlemek ve onu birçok değişikliklerinde tespit etmek
suretiyle, nihayet gerçek hüviyetin gizli hatlarını
sezmeğe ve görmeğe muvaffak olur. Fotoğraf, bu
zihnî tahlil ve terkip kudretine sahip değildir. Onun
için, hassas cam üzerinde beliren şekle bir vesika
kıymeti izafe edilemez.
Gördüğüm fotoğraflara göre biraz şişman, biraz yorgun, biraz hatları kalınlaşmış bir vücutla karşılaşacağımı zannederken, kapıdan bir ışık dalgası halinde giren teksif edilmiş bir kuvvet ve hayat tecellisi ile birden gözlerim kamaştı: Göz bebekleri
en garip ve esrarengiz madenlerden yapılmış bir çift gözün, mavi, sarı, yeşil ışıklarla aydınlandığı asabi
bir çehre... Yüzde, alında, ellerde bir sıhhat ve bahar
rengi... Muntazam taranmış, noksansız, sarı, genç
saçlar... Bütün zenberekleri çelikten, ince, yumuşak,
toplu, gerilmiş, genç ve taze bir uzviyet.
Altı yüz senelik bir devri bir anda ihtiyarlatan
adamın çehresi, eski ilâhlarınki gibi, iğrenç yaşın
hiç bir izini taşımıyor. Alevden coşkun bir nehir
halinde, köhne tarihin bütün enkazını süpüren ve
yeni bir âlemin meydana gelmesine yol açan fikirler
kaynağı başı, bir yanardağ zirvesi gibi, taşıdığı ateşe
kayıtsız, mavi gök altında, sessiz ve gülümseyerek
duruyor!
Kendi yarattığı şimşekli bulutlardan, fırtınalardan ve etrafına döktüğü feyizli çağlayanlardan yegâne müteessir olmayan, meğer onun genç başı imiş!
O günün benim için en büyük nimeti, o efsanevî başı yakından görmem olmuştur.
Kaynak: Vikikaynak · Telif süresi dolmuş eser