Cemal Süreya

1931 – 1990-01-09 · Erzincan

Türk şair, yazar ve çevirmen (1931–1990); Şair, Yazar

Hakkında

Cemal Süreya, kimlik adıyla Cemalettin Seber (1931, Erzincan - 9 Ocak 1990, İstanbul), Türk şair, yazar ve çevirmen. Türk şiirinde modernist bir hareket olan İkinci Yeni şiirinin öncü şairlerinden biridir. İlk şiir denemelerini ortaokulda eskizlerle, lisede aruzla yapsa da asıl şiir çalışmaları üniversite yıllarında başlamıştır. Üvercinka (1958), Göçebe (1965), Beni Öp Sonra Doğur Beni (1973), Uçurumda Açan (1984), Sıcak Nal (1988), Güz Bitigi (1988) ve Sevda Sözleri (1990) adlarındaki şiir kitaplarının yanı sıra deneme, eleştiri, günlük ve antoloji türlerinde de yazmıştır. Eserlerinde en sık işlediği temalar aşk, kadın, yalnızlık, sosyal ve siyasal eleştiriler, ölüm, tanrı düşüncesi, portreler ve manzum poetikadır.

Kaynak: Vikipedi (CC BY-SA 4.0)

Eserleri

  • Üvercinka (1958), edebî eser: Üvercinka, Cemal Süreya'nın 1958'de Yeditepe Yayınları tarafından yayımlanan ilk şiir kitabıdır. Kitabın ilk basımında şairin 1953-1957 yılları arasında yayımladığı şiirlerden sadece yirmi dokuzuna yer verilmişken sonraki basımlarda şiir sayısı artırılmıştır. Yayımlandığı dönemde büyük ilgi gören kitap, 1959'da Yeditepe Şiir Armağanı'nı kazanmıştır. Eserin adı, Süreya'nın iş yerinde tanıştığı ve…
  • Göçebe (1965), edebî eser: Göçebe, Cemal Süreya'nın Nisan 1965'te, DE Yayınevi tarafından yayımlanan şiir kitabıdır. Yayınevinin "Türk Şiiri Dizisi"nin üçüncü kitabıdır. Göçebe'de, şairin 1958-1965 yılları arasında yazıp yayımladığı on yedi şiiri yer almaktadır. Bu şiirler daha önce Pazar Postası, Yeni İnsan, Dönem ve Yeni Dergi'de çıkmıştır. Göçebe'deki şiirler, "27 Mayıs Devrimi" sonrasında yazılmıştır.
  • Mülkiyeli Şairler (1966)
  • 100 Aşk Şiiri (1967)
  • Beni Öp Sonra Doğur Beni (1973), edebî eser: Beni Öp Sonra Doğur Beni, Cemal Süreya'nın 1973'te yayımlanan şiir kitabıdır. e Yayınları tarafından yayımlanan kitap, otuz şiirden ve dört bölümden oluşmaktadır. İçerdiği çoğu şiir daha önce çeşitli dergilerde yayımlanmış olan Beni Öp Sonra Doğur Beni, Süreya tarafından Elif Sorgun'a (Zühal Tekkanat) ithaf edilmiştir. Süreya'nın "toplumsal yön sebebiyle" en sevdiği şiirlerini barındırdığı…
  • Günübirlik (1982)
  • Sevda Sözleri (1984), edebî eser: Sevda Sözleri, Cemal Süreya'nın 1984'te Uçurumda Açan ile birlikte, 1990'da toplu şiirlerle Can Yayınları tarafından yayımlanan şiir kitabıdır. Kitaptaki şiirler şairin Üvercinka, Beni Öp Sonra Doğur Beni, Sıcak Nal, Göçebe, Güz Bitigi, Uçurumda Açan, Kalanlar adlı şiir kitaplarının bir araya getirilmesiyle oluşmuştur. Ayrıca daha sonraki baskılarında dergilerde ve mektuplarda kalmış yirminin…
  • Uçurumda Açan (1984), edebî eser: Uçurumda Açan, Cemal Süreya'nın 1984'te Can Yayınları tarafından yayımlanan Sevda Sözleri içinde yer alan kitabıdır. "Üzerinden Sevişmek", "Oteller Hanlar Hamamlar İçin Sürekli Şiir" ve "Taşıran Damla" adlı üç bölüm ve otuz beş şiirden oluşmaktadır. Yayımlandığı zaman ses getiren bir kitap olmamıştır. Kitaptaki şiirler, 1977-1984 yıllarında Türkiye Yazıları, Oluşum, Yusufçuk, Papirüs, Hürriyet…
  • Sıcak Nal (1988), edebî eser: Sıcak Nal, Cemal Süreya'nın 31 Mart 1988'de Dönemli Yayıncılık tarafından yayımlanan kitabıdır. Yayımlandığı günün ertesinde, 1 Nisan'da, Süreya'nın altıncı şiir kitabı olan Güz Bitigi de piyasaya sunulmuştur. İki kitap da yayınevinin ""Gergedan Dizisi"nin bir parçası olarak çıkmıştır. Süreya, bu iki kitabıyla aynı yıl Necatigil Şiir Ödülü'nü kazanmıştır. Sıcak Nal, Uçurumda Açan kitabından sonra…
  • Güz Bitigi (1988), edebî eser: Güz Bitigi, Cemal Süreya'nın 1 Nisan 1988'de Dönemli Yayıncılık tarafından yayımlanan altıncı şiir kitabıdır. Kitap, Süreya'nın bir önceki şiir kitabının yayımlanmasından bir gün sonra piyasaya sunulmuştur. Güz Bitigi'nin adı Doğu Perinçek'e göre Dîvânü Lugati't-Türk'teki "Ay Bitigi"nden alınmıştır. "Ay Bitigi", Karahanlılar devletinde askerlerin adlarının ve azıklarının yazıldığı defterdir.…
  • On Üç Günün Mektupları (1990)
  • 999. Gün (1991)
  • 99-Yüz (1991)
  • Oluşum'da Cemal Süreya (1992)
  • Papirüs'ten Başyazılar (1992)
  • Aydınlık Yazıları (1992)
  • Folklor Şiire Düşman (1992)
  • Uzat Saçlarını Frigya (1992)
  • Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi (1993), edebî eser: Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi, Cemal Süreya'nın 1993'te Broy Yayınları tarafından basılan kitabıdır. Kitap, Süreya'nın Nisan 1984'ten Mart 1985'e kadar Çocukça dergisindeki "Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi" köşesinde çocuklar için yazdığı on iki köşe yazısından oluşmaktadır. Bu on iki yazı, Süreya'nın ölümünden sonra kitap olarak basılmıştır. Kitap, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan 100 temel…
  • Günler (1996)
  • Güvercin Curnatası (1997), edebî eser: Güvercin Curnatası, Cemal Süreya'nın çeşitli dergi, gazete ve radyolarda yaptığı konuşmalarının ve soruşturmalarının bir araya getirildiği ve yazarın ölümünden sonra 1997'de Yapı Kredi Yayınları tarafından basılan kitabıdır. Kitap, Nursel Duruel tarafından hazırlanmıştır. İki bölümden oluşan kitapta yazılar kronolojik olarak sıralanmıştır.
  • Toplu Yazılar II (2005)
  • Toplu Yazılar I (2006)
  • Yabancı Yayınlar (2017)