Yaşar Kemal

1923-10-06 – 2015-02-28 · Gökçedam

Türk yazar ve şair (1923–2015); Şair, Romancı, Öykücü, Yazar

Hakkında

Kemal Sadık Gökçeli veya bilinen adıyla Yaşar Kemal (6 Ekim 1923, Hemite, Osmaniye – 28 Şubat 2015, İstanbul), Türk roman ve hikâye yazarı, şair ve aktivisttir. Türk edebiyatının en önde gelen yazarlarından biri olarak kabul edilen Yaşar Kemal, yaşamı boyunca pek çok ödül almış ve Nobel Edebiyat Ödülü'ne aday gösterilmiştir. En ünlü eseri, yaklaşık 32 yılda tamamladığı İnce Memed roman serisidir. Yaşar Kemal 1939'da, henüz 16 yaşındayken, Seyhan adlı ilk şiirini Görüşler adlı dergide yayımladı. Ortaokuldan ayrıldıktan sonra folklor derlemelerine başladı.

Kaynak: Vikipedi (CC BY-SA 4.0)

Eserleri

Sarı Sıcak (1952), edebî eser: Sarı Sıcak, Yaşar Kemal'in öykülerini derlediği eserinin adıdır. Eser ilk olarak 1955 yılında yayınlanmıştır. Yazarın öykü dalında verdiği ilk eseridir. Eser yazarın daha sonra verdiği başyapıtlarından İnce Memed'den önce Türkiye ve dünyaca tanınmasını sağlamıştır. Yaşar Kemal'in bu eserinde anlattığı öykülerin büyük kısmı Çukurova'da geçmektedir.
İnce Memed I (1955), edebî eser: İnce Memed I, Yaşar Kemal'in İnce Memed serisinin ilk kitabıdır. 1955 yılında yayımlandı. Yaşar Kemal'in baş yapıtı olarak değerlendirilen eser, Çukurova köylüsünün ağalığa karşı mücadelesini anlatır. Yazarın ilk romanıdır. 1953-1954'te Cumhuriyet gazetesinde tefrika edilmiş; 1955'te Çağlayan Yayınları tarafından iki cilt olarak kitap halinde basılmıştır.
Teneke (1955), edebî eser: Teneke, Yaşar Kemal'in 1955 tarihli romanı. Çukurova'daki çeltik ağalarına karşı mücadele eden köylünün yanında yer alan idealist kaymakamın trajik öyküsü anlatılmaktadır. Yazarın İnce Memed sonrasındaki ikinci romanıdır. İlk olarak Varlık Yayınları'nda yayımladı. Sonraları birçok yayınevi tarafından yayımlanan eser 2004'ten günümüze ise Yapı Kredi Yayınları tarafından yayımlanmaktadır.
Ortadirek (1960), edebî eser: Ortadirek, Yaşar Kemal'in Dağın Öte Yüzü üçlemesinin ilk romanıdır. 1959'da Cumhuriyet'te tefrika edildikten bir yıl sonra, 1960 yılında, yayımlanmıştır. Toros Dağları'nın bir yüzünde yaşayan köylülerin Çukurova'ya iniş süresince karşılaştığı güçlüklerin, insanın doğayla mücadelesini ele almaktadır. On sekiz bölümden müteşekkildir. İlk baskısı Remzi Kitabevi tarafından yapılmıştır.
Yer Demir Gök Bakır (1963), edebî eser: Yer Demir Gök Bakır, Yaşar Kemal'in Dağın Öte Yüzü üçlemesinin ikinci romanıdır. 1963 yılında yayımlandı. Üçlemede, Yalak köylülerinin yaklaşık olarak on üç aylık bir süreyi kapsayan yaşam mücadeleleri anlatılır. Yer Demir Gök Bakır'da köylülerin Adil Efendi'ye olan borçlarını ödeyemeyecek olmalarının onlarda yarattığı korku ve bu durumdan kurtulmak için bir ermişe dönüştürdükleri Taşbaş'ın öyküsü…
Bütün Hikâyeler (1967)
Ölmez Otu (1968), edebî eser: Ölmez Otu, Yaşar Kemal'in Dağın Öte Yüzü üçlemesinin üçüncü romanıdır. 1968 yılında Ant Yayınları tarafından yayımlandı. Toplam kırk yedi bölümden oluşmaktadır. Üçlemesinin son eseri olan Ölmez Otu'nda serinin diğer romanlarından farklı olarak, Memidik'in Muhtar Sefer'den almak istediği intikam sonunda onu öldürmesi ve köylülerin Taşbaşoğlu mitini yok etmeleri anlatılır. 1952 ile 1957 yıllarında…
İnce Memed II (1969), edebî eser: İnce Memed II, Yaşar Kemal'in yazdığı İnce Memed serisinin ikinci romanıdır. İlkin gazetede tefrika edilen İnce Memed II, 1969 yılında kitap haline getirildi. Yazar, İnce Memed serisinde başkaldırıyı savunmuştur. İnce Memed I, Ağrıdağı Efsanesi, Kuşlar da Gitti, İnce Memed III eserleriyle birlikte yazarın en çok satan ilk beş kitabından üçüncüsüdür.
Ağrıdağı Efsanesi (1970), edebî eser: Ağrıdağı Efsanesi Yaşar Kemal'in destansı romanlarındandır. İlk basımı 1970'te Cem Yayınevi tarafından yapılmıştır. Roman, bir film ve bir opera eserine ilham kaynağı olmuştur.
Bu Diyar Baştanbaşa (1971), edebî eser
Bin Boğalar Efsanesi (1971)
Demirciler Çarşısı Cinayeti (1974), edebî eser: Demirciler Çarşısı Cinayeti, Yaşar Kemal'in kaleme aldığı Akçasazın Ağaları ikili seri romanlarından ilkidir. Seri olmasına karşın kendi içinde bir bütünlük oluşturan Demirciler Çarşısı Cinayeti, 1974 yılında yazılarak Cem Yayınları tarafından basılmıştır. Fransızcaya da çevrilerek yayımlanan roman, 584 sayfadan oluşup, Akdeniz Bölgesi'ndeki kentleri, insan yaşamlarını derinlemesine çözümleyici…
Bir Bulut Kaynıyor (1974)
Baldaki Tuz (1974)
Yusufçuk Yusuf (1975), edebî eser: Yusufçuk Yusuf, Yaşar Kemal'in Akçasazın Ağaları ikilemesinin ikinci cilt romanıdır. Bu roman yabancılaşma ve değişmenin romanıdır. Çukurova'daki iki ağanın kişiliğinde feodal düzenin can çekişmesi, bitişi, tükenişi verilir.
Yılanı Öldürseler (1976), edebî eser: Yılanı Öldürseler, Yaşar Kemal'in aşk, töre ve anne şefkati üçgeninde filmlere konu olmuş romanıdır. Eserde Yaşar Kemal'in doğup büyüdüğü Osmaniye'nin Hemite köyündeki Esme'nin hikâyesini anlatılır. Yazar, Yılanı Öldürseler'i 1950'de Kozan hapishanesinde yatarken tanıştığı bir çocuğun başından geçenlerden esinlenerek yazmıştır. 1976'da Cumhuriyet gazetesinde tefrika edildikten sonra aynı yıl Cem…
Al Gözüm Seyreyle Salih (1976), edebî eser: Algözüm Seyreyle Salih Yaşar Kemal'in eserlerinden, ilk basımı 1976'de Cem Yayınevi tarafından yapılmıştır. Roman Karadeniz kıyısında bir kasabada yaşayan 11 yaşında küçük bir çocuk olan Salih'in kanadı kırık bir martı yavrusuna duyduğu sevgiyi konu edinir. Salih bir gün kanadı kırık bir martı yavrusu bulur. Martısını iyi etmek için çeşitli çareler dener hatta onu hiç sevmeyen büyükanasından bile…
Filler Sultanı ile Kırmızı Sakallı Topal Karınca (1977)
Kuşlar da Gitti (1978), edebî eser: Kuşlar da Gitti, Yaşar Kemal'in tefrika edilmeden doğrudan kitap olarak yayımlanan ilk romanıdır. 1978 yılında Milliyet Yayınları tarafından basılmıştır. Eserde, ağ ile kuş avlayıp satan birkaç insanın son yıllardaki bir zaman parçası içinde kuş avcılığını ve avlanan kuşları İstanbul sokaklarında satışları ele alınmıştır. Kilise, cami ve sinagog önlerinde "azat buzatlık" satmak için kuş avlayan…
Allahın Askerleri (1978), edebî eser: Allahın Askerleri, Yaşar Kemal'in eserlerinden biridir, ilk basımı 1978'de Milliyet Yayınları tarafından yapılmıştır. Yaşar Kemal bu eserinde İstanbul'da Basın Sitesi'nde oturduğu dönemlerde çevredeki ve İstanbul'un çeşitli semtlerinde yaşayan çocuklarla yaptığı röportajları anlatır. Sokaklarda yaşayan bu çocuklar içinde bulundukları hayatın zoruluklarına, şiddete, açlığa rağmen hayata…
Deniz Küstü (1978)
Gökyüzü Mavi Kaldı (1978)
Yağmurcuk Kuşu (1980), edebî eser: Yağmurcuk Kuşu, Yaşar Kemal'in kendi geçmişinden yola çıkarak kaleme aldığı Kimsecik üçlemesinin ilk romanıdır. Kitap ilk kez 1980 yılında yayımlanmıştır. Kitapta, I. Dünya Savaşı sırasında Van'dan Adana'ya göçmek zorunda kalan bir ailenin serüveni anlatılır. Yaşar Kemal bu romanında sevgi, korku, kıskançlık gibi duyguların insanlar üzerindeki etkisini anlatır.
Ağacın Çürüğü (1980)
Hüyükteki Nar Ağacı (1982), edebî eser: Hüyükteki Nar Ağacı, Yaşar Kemal'in kısa romanıdır. 1982 yılında basılmasına rağmen roman, 1951'de tamamlanmıştır. Yazarın İstanbul'a gelmeden Kadirli'deyken yazdığı son eserdir. Hüyükteki Nar Ağacı'nda traktörün 1950'li yıllarda Çukurova'ya girmesiyle günlük yaşamı altüst olan halkın sorunlarının ve yöresel değişimleri ele alınmaktadır.
İnce Memed III (1984), edebî eser: İnce Memed III, Yaşar Kemal'in yazdığı İnce Memed serisinin üçüncü romanıdır. 1984 yılında Toros Yayınları tarafından yayımlanmıştır.
Kale Kapısı (1985), edebî eser: Kale Kapısı, Yaşar Kemal'in 1985'te yayımlanan romanıdır. Toros Yayınları'ndan çıkan kitap yazarın Kimsecik üçlemesinin ikinci kısmıdır. Yarı otobiyografik özellik gösteren Kale Kapısı 1986'da Orhan Kemal Roman Armağanı almıştır. Romanda, işlediği cinayetten sonra dağa çıkan Salman'ın saldığı korku anlatılır.
İnce Memed IV (1987), edebî eser: İnce Memed IV, Yaşar Kemal'in yazdığı İnce Memed serisinin dördüncü ve son romanıdır. 1987 yılında Toros Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Seri bu romanın yayımlanmasıyla otuz iki yılda tamamlanmış oldu. Yaşar Kemal tarafından "Anadolu'nun destanı" olması istendi.
Nuhun Gemisi (1990)
Kanın Sesi (1991), edebî eser: Kanın Sesi, Yaşar Kemal'in 1991'de yayımlanan romanıdır. Yazarın Yağmurcuk Kuşu (1980) ve Kale Kapısı (1985) ile Kimsecik üçlemesinin oluşturan üçüncü ve son romanıdır. Üçleme, Yaşar Kemal'in öz yaşam öyküsü diye nitelendirilir. Yağmurcuk Kuşu İsmail Ağa'nın üvey oğlu tarafından öldürülmesiyle sona erer. Kale Kapısı'nda İsmail Ağa'nın öz oğlu Mustafa'nın üvey oğlan Salman'dan duyduğu korku…
Denizler Kurudu (1994)
Yaşar Kemal Kendini Anlatıyor (1996)
Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana (1997), edebî eser: Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana, Yaşar Kemal'in tarihi romanlarındandır. Eser ilk olarak 1997 yılında Adam yayınları tarafından basılmıştır. Bir Ada Hikâyesi dörtlemesinin ilk kitabıdır. Yaşar Kemal bu eserinde I. Dünya Savaşı'nın ardından Anadolu halkının çilesini konu alır. Romanın kahramanı Poyraz Musa adında şeref madalyalı bir savaş gazisidir.
Karıncanın Su İçtiği (2002), edebî eser: Karıncanın Su İçtiği, Yaşar Kemal’in 2002'de yayımlanan romanıdır. Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana (1997), Tanyeri Horozları (2002) ve Çıplak Deniz Çıplak Ada (2012) kitaplarıyla birlikte Bir Ada Hikâyesi dörtlemesini oluşturmaktadır. Romanda, Karadeniz ve diğer Anadolu bölgelerinde yaşayan insanların I. Dünya Savaşı ve sonrasındaki dönemlerde yapmış oldukları göçler konu edilmektedir. Romanın adı,…
Tanyeri Horozları (2002), edebî eser: Tanyeri Horozları, Yaşar Kemal'in 2002'de yayımlanan romanıdır. Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana (1997), Karıncanın Su İçtiği (2002) ve Çıplak Deniz Çıplak Ada (2012) kitaplarıyla birlikte Bir Ada Hikâyesi dörtlemesini oluşturmaktadır. Romanda, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemindeki savaşları olan Sarıkamış, Çanakkale ve bağımsızlık savaşları konu edilmektedir.
Pis Hikâye (2002), edebî eser: Pis Hikâye, Yaşar Kemal'in yayımlanan ilk hikâyesidir. Kemal, hikâyeyi 1946'da yirmi üç yaşında Kayseri'de askerliğini yaparken yazdı. Hikâyede Fadık'ın kaçırılıp tecavüze uğraması anlatılır. Sarı Sıcak'ın (1955) bazı baskılarına Pis Hikâye ve Teneke de eklenmiş daha sonraları tekrar çıkartılıp bir kitap olarak basılmıştır. Ayrıca Notos tarafından aynı adla kitap olarak yayımlanmıştır.
Yüzler (2005)
Binbir Çiçekli Bahçe (2009)
Bu Bir Çağrıdır (2012)
Beyaz Pantolon (2016)