Bağlaç Olan “de / da” ( de )

Bağlaç olan “de/da” her zaman ayrı yazılır; bulunma hâli eki olan “-de/-da” ise kelimeye bitişir.

Bağlaç “de” ayrı yazılır

“Dahi, bile, de” anlamı katan bağlaç her zaman ayrı yazılır ve önündeki kelimenin son ünlüsüne göre “de” ya da “da” olur. Hiçbir zaman “te/ta” şekline girmez.

• Ben de geldim.
• Kitap da masanın üstündeydi.: “Kitap ta” yazılmaz.

Hâl eki “-de” bitişik yazılır

Bulunma hâli eki “-de/-da/-te/-ta” kelimeye bitişik yazılır ve yer, zaman bildirir.

• Evde, okulda, kitapta, sokakta

Pratik test

Cümleden “de”yi çıkarın. Anlam bozulmuyorsa “de” bağlaçtır ve ayrı yazılır. Ayrıca “de” yerine “bile, dahi” koyabiliyorsanız yine bağlaçtır.

• Ben de okudum → Ben okudum (anlamlı) → bağlaç, ayrı.
• Ben evde okudum → Ben ev okudum (anlamsız) → ek, bitişik.

Özel adlarda dikkat

Bağlaç olan “de” özel adlardan sonra kesme işaretiyle ayrılmaz.

• Ankara da çok güzeldi.: Ankara bile güzeldi.
• Ankara’da çok güzeldi.: Ankara’da iken güzeldi.

Sık yapılan yanlışlar

• Yanlış: Bende seni seviyorum. · Doğru: Ben de seni seviyorum. (“de” bağlaçtır; çıkarınca anlam bozulmaz.)
• Yanlış: Kitap ta okudum. · Doğru: Kitap da okudum. (Bağlaç “de” ünsüz benzeşmesine girmez.)
• Yanlış: Okul da ders var. · Doğru: Okulda ders var. (Yer bildiren hâl eki bitişik yazılır.)