Ses Olayları ( b→p )
Kelimelere ek geldiğinde ortaya çıkan yumuşama, benzeşme, düşme, daralma gibi ses değişiklikleri.
Ünsüz yumuşaması
Sert ünsüzle (p, ç, t, k) biten kelimelere ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde bu ünsüzler yumuşar (b, c, d, ğ/g).
- kitap → kitabı, ağaç → ağacı, kanat → kanadı, çocuk → çocuğu
Ünsüz benzeşmesi (sertleşme)
Sert ünsüzle biten kelimelere c, d, g ile başlayan bir ek geldiğinde bu harfler sertleşir (ç, t, k).
- kitap + cı → kitapçı, sokak + da → sokakta
Ünlü düşmesi
İki heceli bazı kelimelere ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde ikinci hecedeki dar ünlü düşer.
- ağız → ağzı, burun → burnu, oğul → oğlu, akıl → aklı
Ünlü daralması
“a, e” ile biten fiillere “-yor” eki geldiğinde bu ünlüler daralarak “ı, i, u, ü” olur.
- başla + yor → başlıyor, izle + yor → izliyor
Kaynaştırma
Ünlüyle biten kelimeye ünlüyle başlayan bir ek gelince araya y, ş, s, n ünsüzlerinden biri girer.
- kapı + ı → kapıyı, iki + er → ikişer, su + u → suyu
Ünsüz türemesi
Arapçadan gelen bazı kelimelerde, ek ya da yardımcı fiil gelince son ünsüz ikizleşir.
- his → hissetmek, af → affetmek, zan → zannetmek