Fuzûlî
y. 1480 – 1556 · Irak (Kerbelâ ya da Bağdat çevresi)
Aşkı ve aşkın acısını divan şiirinin en derin sesiyle söyleyen; Türkçe, Arapça ve Farsça divan sahibi büyük şair.
Hayatı
Asıl adı Mehmed bin Süleyman’dır. Bağdat ve çevresinde yaşadı; ömrünü buradan uzaklaşmadan geçirdi. Akkoyunlular, Safevîler ve 1534’te Bağdat’ı alan Osmanlılar döneminde yaşadı.
Kanuni Sultan Süleyman’ın Bağdat seferinden sonra kendisine bağlanan maaşı alamayınca yazdığı “Şikâyetnâme”, Türk edebiyatının en ünlü mektuplarından biridir. “Selam verdim, rüşvet değildir deyü almadılar” cümlesi bu mektuptan gelir. 1556’da veba salgınında öldüğü kabul edilir.
Edebî kişiliği
Fuzûlî’nin şiiri, aşkın acısını bir varoluş biçimine dönüştürür. Azerbaycan Türkçesine yakın bir dil kullandı. “Leylâ vü Mecnûn” mesnevisi ve “Su Kasidesi” en bilinen eserleridir. Lirizmi ve içtenliğiyle divan şiirinin zirvesi sayılır.
Eserleri
- Leylâ vü Mecnûn (1535)
Şiirleri
Fuzûlî sözleri ve alıntılar
- “Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı; felekler yandı âhımdan, murâdım şem’i yanmaz mı.”